بررسی فاکتورهای CBF، CBV، Tmax و MTT در سی تی پرفیوژن مغز

سی تی پرفیوژن مغز یکی از ابزارهای حیاتی در تشخیص سکته مغزی ایسکمیک است. با استفاده از این تکنیک، می‌توان میزان جریان خون، حجم خون و زمان تأخیر عبور خون از بافت مغز را بررسی کرد.

تفاوت بین پنومبرا و کور:

• نقاط کور (Core):

  • خون‌رسانی خیلی شدید و طولانی‌مدت قطع شده.

  • سلول‌های این نواحی دیگه زنده نیستن.

  • در پرفیوژن، CBF و CBV هر دو کاهش شدید دارن.

  • Tmax و MTT به‌شدت بالا می‌رن.

  • این ناحیه قابل نجات نیست.

• پنومبرا (Penumbral tissue):

  • هنوز سلول‌ها زنده‌ان اما در معرض خطرن.

  • CBF کاهش یافته ولی CBV معمولاً حفظ شده یا حتی کمی زیاد می‌شه (جبرانی).

  • Tmax افزایش داره ولی به اندازه کور نیست.

  • اگر سریع درمان بشه، قابل نجاته.

 یعنی:

 «پنومبرا» = بافت در خطر ولی نجات‌پذیر

 «کور» = بافت مرده و برگشت‌ناپذیر

CBF (Cerebral Blood Flow) – جریان خون مغزی

CBF نشان‌دهنده مقدار خونی است که در هر دقیقه به یک گرم از بافت مغز می‌رسد. کاهش واضح CBF از اولین نشانه‌های ایسکمی است.

مقدار نرمال: 50–60 ml/100g/min

در ناحیه پنومبرا: کاهش یافته ولی معمولاً بیشتر از 10–20 ml/100g/min باقی می‌ماند.

در ناحیه کور: کمتر از 10–12 ml/100g/min

CBV (Cerebral Blood Volume) – حجم خون مغزی

CBV میزان حجم خون موجود در بافت مغزی را نشان می‌دهد. در ناحیه پنومبرا، CBV ممکن است نرمال یا افزایش‌یافته باشد.

مقدار نرمال: 4–5 ml/100g

در پنومبرا: نرمال یا حتی افزایش‌یافته (به علت واسودیلاتاسیون جبرانی)

در ناحیه کور: کاهش یافته

MTT (Mean Transit Time) – میانگین زمان عبور

MTT نشان می‌دهد خون با چه سرعتی از شبکه مویرگی عبور می‌کند. افزایش MTT نشانه‌ای از کاهش پرفیوژن است.

مقدار نرمال: 4–6 ثانیه

در پنومبرا: به‌وضوح افزایش‌یافته

در ناحیه کور: افزایش شدید

Tmax (Time to Maximum)

Tmax زمان رسیدن به پیک جریان خونی را مشخص می‌کند و نسبت به سکته بسیار حساس است. از دقیق‌ترین شاخص‌ها برای ناحیه پنومبراست.

مقدار نرمال: کمتر از 4 ثانیه

در پنومبرا: بیشتر از 6 ثانیه

در ناحیه کور: بیش از 8 ثانیه

چطور نواحی نجات‌پذیر و آسیب‌دیده را تشخیص دهیم؟

در سی تی پرفیوژن مغز، ناحیه پنومبرا دارای CBF پایین، Tmax بالا، ولی CBV حفظ‌شده است. در حالی‌که ناحیه کور CBF و CBV پایینی دارد و MTT و Tmax آن به‌وضوح افزایش‌یافته‌اند.

جمع‌بندی

درک دقیق پارامترهای CBF، CBV، MTT و Tmax در سی تی پرفیوژن مغز برای تشخیص سریع سکته و تصمیم‌گیری درمانی اهمیت زیادی دارد. شناخت پنومبرا به پزشک اجازه می‌دهد برای نجات بافت مغز، اقدامات به‌موقع انجام دهد.

اگر در کار تصویربرداری مغز فعالیت می‌کنی، یادگیری تفسیر حرفه‌ای سی تی پرفیوژن می‌تونه تفاوت بزرگی در کیفیت کارت ایجاد کنه.

همچنین دوره تفسیر سی تی اسکن مغز آنلاین مِد تو رو در زمینه تفسیر موارد اورژانسی استاد میکنه . 

همین الان میتونی در این دوره بی نظیر ثبت نام کنی!